Co HOBBICI robili na indonezyjskiej wyspie FLORES?

Dawno, dawno temu, w jaskini u stóp wulkanu mieszkali Ebu Gogo. Chodzili na dwóch nogach, jednak inaczej, niż my. Potrafili powtórzyć po nas słowa, jednak między sobą tylko mamrotali. Niby do nas podobni, a jednak inni. Mali, z ciałami włochatymi, a brzuchami pojemnymi. Jeść mogliby bez końca. Pożerali na surowo warzywa, owoce, mięso, a nawet małe, niegrzeczne dzieci. Lepiej bądź grzeczny, bo przyjdą po ciebie i cię zjedzą!

Ebu Gogo w języku środkowego Flores oznacza „babcia (ebu), która je cokolwiek (gogo)”. Legendy o nich przetrwały w mitologii Flores do dziś, jednak do początku XXI wieku służyły raczej za historyjki do straszenia dzieci. Historie o Ebu Gogo dokładnie opisują ich wygląd, obyczaje, a także ich kres. Byli mali, włochaci, z długimi kończynami, dużymi brzuchami i odstającymi uszami. Kobiety Ebu Gogo miały zwisające piersi tak długie, że mogły je sobie zarzucać na plecy. Kiedy wieśniacy zapraszali ich na ucztę, pożerali wszystko, łącznie z talerzami zrobionymi z dyni. Napadali także na pola i plądrowali uprawy. Wieśniacy tolerowali ich, ale gdy pewnego razu porwali z wioski jedno z dzieci i pożarli je – miarka się przebrała. Wieśniacy przegonili ich do jaskiń, w których umieścili stosy suszonej trawy, którą następnie podpalili. Poparzonych Ebu Gogo ostatni raz widziano jak uciekają w stronę jaskini Liang Bua w środkowym Flores.

Wyobrażenie na temat Ebu Gogo. Źródło

To wszystko oczywiście tylko legendy. Jednak w świetle znalezisk z 2003 roku nasuwa się myśl, że może jest w nich ziarno prawdy. 16 lat temu grupa archeologów z Australii i Indonezji prowadziła badania na Flores, których celem było znalezienie dowodów migracji homo sapiens z Azji do Australii. Nie spodziewali się odkrycia nowego gatunku. Jednak w jaskini Liang Bua (tak, tej samej, o której mowa w legendzie) odkopali prawie kompletny szkielet dorosłego osobnika człekokształtnego, ale w rozmiarze ok. 3-letniego dziecka. Na fali popularności Władcy Pierścieni rozeszła się wieść o odnalezieniu szczątków „Hobbita z Flores”. W dalszych pracach odnaleziono 7 kolejnych szkieletów, które początkowo datowano na 12 tysięcy lat. Cechy charakterystyczne wszystkich szkieletów, to małe ciała (ok. 1 metra długości), małe czaszki (mózg rozmiarów mózgu szympansa), a także kształt zębów, brak brody i szczegóły anatomiczne poszczególnych kości. Wielu badaczy przyglądało się tym cechom próbując ustalić, czy znalezione szczątki należą do w jakimś stopniu upośledzonego homo sapiens, czy do nowego, nieznanego dotąd gatunku. Jak można się domyślić, w kwestii tak zawiłej latami prowadzono masę badań i naukowcy spierali się, co do różnych teorii. Ostatecznie w 2015 roku badania porównujące morfologię 40 odnalezionych w jaskini zębów i 450 zębów żyjących i wymarłych ludzkich gatunków potwierdziły, że mamy do czynienia z unikatowym gatunkiem: Homo Floresiensis (chociaż są naukowcy, którzy nadal podają to w wątpliwość).

Czaszka odnaleziona w jaskini
Cały szkielet. Źródło
Wizualizacja homo floresiensis na podstawie odnalezionych kości. Źródło

Początkowo sądzono, że szczątki mają 12 tysięcy lat. W kontekście ewolucji to tak jakby wczoraj! Jednak dalsze badania pokazały, że najmłodsza ze znalezionych kości ma 60 tysięcy lat, a najmłodsze kamienne narzędzie – 50 tysięcy lat. Takie datowanie pokazuje, że obecność homo floresiensis mogła zbiec się w czasie z przybyciem na Flores pierwszych współczesnych ludzi (ok. 50 tys. lat temu). Istnieją teorie, że to właśnie homo sapiens przyczynił się do wyginięcia homo floresiensis. Może w legendzie o przegnaniu Ebu Gogo i podpaleniu jaskini jest ziarno prawdy? Inna teoria mówi, że hobbici z Flores wyginęli w wyniku erupcji wulkanu.

Jaskinia Linag Bua

Dziś jaskinia Liang Bua jest jedną z atrakcji turystycznych w okolicach miasta Ruteng w środkowym Flores. Niedaleko jaskini znajduje się mini muzeum, w którym można obejrzeć znalezione szczątki, przeczytać o ich badaniach, a także zobaczyć wizualizację wizerunku hobbitów. Kilka ujęć z jaskini możecie obejrzeć w naszym filmiku z Flores:

Źródła:
1. https://en.wikipedia.org/wiki/Homo_floresiens
2. https://www.ancient-origins.net/history/ghosts-hobbits-or-cannibals-legend-ebu-gogo-secret-tribe-wild-grandmother-flesheat
3. http:// https://www.phantomsandmonsters.com/2010/08/legendary-humanoids-ebu-gogo-flores.html
4. https://www.nature.com/news/did-humans-drive-hobbit-species-to-extinction-1.196

Leave a Reply